Dr Food

jedzenie, potrawy, restauracje

Dieta lekkostrawna to doskonały sposób na ukojenie podrażnionego układu pokarmowego, wsparcie rekonwalescencji po chorobie czy operacji, a także złagodzenie objawów wielu dolegliwości żołądkowo-jelitowych. Odpowiednio skomponowany jadłospis nie tylko pomaga w procesie zdrowienia, ale może być również smaczny i różnorodny. Poniżej przedstawiamy kompleksowy plan żywieniowy na cały tydzień, wraz z przepisami, które są nie tylko delikatne dla żołądka, ale również pełne wartości odżywczych. Wszystkie przepisy zostały starannie opracowane z myślą o osobach potrzebujących diety łagodnej dla przewodu pokarmowego, jednocześnie zapewniając niezbędne składniki odżywcze.

Czym jest dieta lekkostrawna?

Dieta lekkostrawna, zwana również dietą oszczędzającą lub żołądkową, to sposób żywienia mający na celu zmniejszenie obciążenia przewodu pokarmowego. Polega na spożywaniu potraw łatwo przyswajalnych, które nie podrażniają błony śluzowej żołądka i jelit, a jednocześnie dostarczają wszystkich niezbędnych składników odżywczych.

Główne zasady diety lekkostrawnej to:

  • Ograniczenie tłuszczów, szczególnie tych pochodzenia zwierzęcego
  • Wykluczenie potraw smażonych, wędzonych i konserwowanych
  • Rezygnacja z ostrych przypraw i nadmiaru soli
  • Unikanie surowych warzyw i owoców o dużej zawartości błonnika
  • Preferowanie technik kulinarnych takich jak gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez obsmażania
  • Spożywanie 4-5 mniejszych posiłków w regularnych odstępach czasu

Dieta lekkostrawna jest zalecana osobom z chorobami układu pokarmowego, po zabiegach chirurgicznych, w stanach zapalnych żołądka i jelit, a także jako dieta przejściowa po ostrych zatruciach pokarmowych.

Jadłospis diety lekkostrawnej na 7 dni

Poniżej przedstawiamy zbilansowany jadłospis na cały tydzień, który można z łatwością dostosować do indywidualnych potrzeb. Każdy dzień zawiera pięć posiłków, zapewniając regularne dostarczanie energii i składników odżywczych.

Dzień 1

  • Śniadanie: Owsianka na wodzie z bananem i miodem
  • II śniadanie: Jogurt naturalny z siemieniem lnianym
  • Obiad: Zupa krem z dyni, gotowany filet z indyka, puree ziemniaczane, gotowana marchewka
  • Podwieczorek: Kisiel domowy z jabłkiem
  • Kolacja: Ryż na mleku z cynamonem

Dzień 2

  • Śniadanie: Jajecznica na parze z pieczywem pszennym
  • II śniadanie: Mus jabłkowy z cynamonem
  • Obiad: Zupa krem z białych warzyw, gotowany dorsz, kasza jaglana, gotowana fasolka szparagowa
  • Podwieczorek: Budyń waniliowy
  • Kolacja: Kanapki z pastą z gotowanego kurczaka i jogurtu

Dzień 3

  • Śniadanie: Kasza manna na wodzie z dodatkiem miodu i banana
  • II śniadanie: Galaretka z brzoskwinią
  • Obiad: Rosół z makaronem, pulpeciki drobiowe gotowane na parze, gotowany ryż, marchewka z groszkiem
  • Podwieczorek: Pieczone jabłko z cynamonem
  • Kolacja: Kluski lane na mleku

Dzień 4

  • Śniadanie: Bułka pszenna z masłem i serkiem homogenizowanym
  • II śniadanie: Koktajl bananowy na kefirze
  • Obiad: Zupa pomidorowa z ryżem, gotowany filet z kurczaka, puree ziemniaczane, gotowana cukinia
  • Podwieczorek: Kisiel z musem z gotowanych owoców
  • Kolacja: Omlet na parze z dżemem morelowym

Dzień 5

  • Śniadanie: Płatki ryżowe na mleku z miodem
  • II śniadanie: Banan
  • Obiad: Krem z marchwi, gotowany mintaj, kasza kukurydziana, gotowany kalafior
  • Podwieczorek: Pudding ryżowy
  • Kolacja: Kanapki z pastą jajeczną przygotowaną na jogurcie

Dzień 6

  • Śniadanie: Płatki kukurydziane na mleku
  • II śniadanie: Mus z gotowanego jabłka i banana
  • Obiad: Delikatna zupa jarzynowa, gotowany królik, kasza jęczmienna drobna, gotowana marchew
  • Podwieczorek: Budyń śmietankowy
  • Kolacja: Naleśniki z twarożkiem

Dzień 7

  • Śniadanie: Kasza manna z musem bananowym
  • II śniadanie: Jogurt naturalny z miodem
  • Obiad: Krem z dyni, gotowany indyk, ryż, gotowane buraczki
  • Podwieczorek: Kompot z jabłek
  • Kolacja: Tosty z białego pieczywa z pastą z gotowanego łososia

Wskazówka: Jadłospis można dostosować do indywidualnych preferencji i tolerancji. Jeśli jakiś produkt nie jest dobrze tolerowany, można go zastąpić innym o podobnej wartości odżywczej z listy produktów dozwolonych w diecie lekkostrawnej.

Przepisy na lekkostrawne zupy

Zupy są doskonałym elementem diety lekkostrawnej – dostarczają wartościowego płynu, są łatwe w przygotowaniu i delikatne dla układu pokarmowego. Odpowiednio przygotowane zupy-kremy mogą być nie tylko lekkostrawne, ale również pełne wartości odżywczych. Oto kilka sprawdzonych przepisów:

Krem z dyni

Aksamitna zupa krem z dyni to prawdziwy balsam dla podrażnionego żołądka. Jest nie tylko lekkostrawna, ale również bogata w beta-karoten, witaminę C i błonnik rozpuszczalny, który nie obciąża układu pokarmowego.

Składniki na krem z dyni

  • 500 g dyni (najlepiej Hokkaido – nie trzeba jej obierać)
  • 1 mała marchewka
  • 1 mały ziemniak
  • 1 mała cebula
  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • 750 ml bulionu warzywnego (delikatnego)
  • 100 ml mleka 2%
  • Szczypta gałki muszkatołowej
  • Sól do smaku (w małej ilości)

Przygotowanie kremu z dyni

  1. Dynię umyj, przekrój na pół, usuń pestki i pokrój w kostkę.
  2. Marchewkę, ziemniaka i cebulę obierz i również pokrój w kostkę.
  3. W garnku rozgrzej delikatnie oliwę, dodaj cebulę i szklimy ją na małym ogniu przez 2-3 minuty, uważając, aby się nie przyrumieniła.
  4. Dodaj dynię, marchewkę i ziemniaka, zalej bulionem i gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez około 20 minut, aż warzywa będą miękkie.
  5. Zdejmij garnek z ognia i zblenduj zupę na gładki krem.
  6. Dodaj mleko, dopraw szczyptą gałki muszkatołowej i solą do smaku.
  7. Podgrzej jeszcze raz, nie doprowadzając do wrzenia.

Wskazówka: Jeśli zupa jest zbyt gęsta, możesz dodać więcej bulionu lub mleka. Dla wzbogacenia smaku można dodać łyżeczkę miodu, który nadaje delikatną słodycz i działa kojąco na śluzówkę żołądka.

Delikatny rosół z kurczaka

Rosół to tradycyjne remedium na dolegliwości żołądkowe, nie bez powodu. Zawiera substancje przeciwzapalne i jest łatwo przyswajalny, co czyni go idealnym dla osób na diecie lekkostrawnej.

Składniki na delikatny rosół

  • 500 g piersi z kurczaka (bez skóry i kości)
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka (korzeń)
  • Kawałek selera (około 100 g)
  • 1 mała cebula
  • 1 mały por (biała część)
  • 2 liście laurowe
  • 3 ziarenka ziela angielskiego
  • Natka pietruszki
  • 2,5 litra wody
  • Sól do smaku (w małej ilości)

Przygotowanie delikatnego rosołu

  1. Pierś z kurczaka umyj i włóż do garnka z zimną wodą.
  2. Doprowadź do wrzenia, zbierz pianę, która się utworzy na powierzchni.
  3. Zmniejsz ogień i gotuj na małym ogniu przez 15 minut.
  4. Warzywa obierz, umyj i pokrój w większą kostkę.
  5. Dodaj wszystkie warzywa, liście laurowe i ziele angielskie do garnka.
  6. Gotuj na bardzo małym ogniu przez około 40 minut.
  7. Wyjmij mięso i warzywa. Mięso możesz pokroić i dodać z powrotem do zupy lub wykorzystać do innego dania.
  8. Przecedź rosół przez sito.
  9. Dopraw solą do smaku i posyp posiekaną natką pietruszki.

Wskazówka: Kluczem do lekkostrawnego rosołu jest gotowanie na bardzo małym ogniu – rosół powinien jedynie „mrugać”, a nie wrzeć. Dzięki temu będzie klarowny i delikatny. Można go podawać z domowym makaronem lub ryżem.

Przepisy na lekkostrawne dania główne

Pulpeciki z indyka na parze

Pulpeciki przygotowane na parze są doskonałą alternatywą dla tradycyjnych, smażonych kotletów. Są soczyste, delikatne i znacznie łatwiejsze do strawienia, a jednocześnie dostarczają pełnowartościowego białka.

Składniki na pulpeciki z indyka

  • 500 g mielonego mięsa z indyka (najlepiej z piersi)
  • 1 mała cebula
  • 1 jajko
  • 2 łyżki ugotowanego ryżu
  • 2 łyżki bułki tartej
  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • 1 łyżeczka suszonego majeranku
  • Szczypta soli

Przygotowanie pulpecików z indyka

  1. Cebulę obierz i bardzo drobno posiekaj lub zetrzyj na tarce o drobnych oczkach.
  2. W misce połącz mięso mielone, cebulę, jajko, ugotowany ryż, bułkę tartą, oliwę, majeranek i szczyptę soli.
  3. Dokładnie wymieszaj wszystkie składniki, najlepiej ręką, aż powstanie jednolita masa.
  4. Mokrymi dłońmi formuj małe pulpeciki wielkości orzecha włoskiego.
  5. Przygotuj garnek do gotowania na parze lub użyj specjalnego naczynia do gotowania na parze.
  6. Pulpeciki układaj w naczyniu do gotowania na parze, zachowując między nimi odstępy.
  7. Gotuj na parze przez około 15-20 minut, aż pulpeciki będą całkowicie ugotowane.

Wskazówka: Pulpeciki można podawać z delikatnym sosem jogurtowo-koperkowym (jogurt naturalny wymieszany z posiekanym koperkiem i szczyptą soli) oraz z puree ziemniaczanym i gotowaną marchewką.

Dorsz gotowany z warzywami

Ryby są cennym elementem diety lekkostrawnej, dostarczając łatwo przyswajalnego białka i zdrowych tłuszczów. Dorsz gotowany z warzywami to lekkie i odżywcze danie, które dostarcza cennych kwasów omega-3.

Składniki na dorsza z warzywami

  • 400 g filetu z dorsza
  • 1 marchewka
  • 1 mały kalafior (tylko różyczki)
  • 1 mała cukinia
  • 1 łyżka oliwy z oliwek
  • Sok z połowy cytryny
  • 1 łyżeczka posiekanego koperku
  • Szczypta soli

Przygotowanie dorsza z warzywami

  1. Filet z dorsza opłucz, osusz papierowym ręcznikiem i pokrój na porcje.
  2. Marchewkę obierz i pokrój w cienkie plasterki.
  3. Kalafiora podziel na małe różyczki.
  4. Cukinię umyj i pokrój w półplasterki.
  5. W garnku zagotuj wodę z dodatkiem szczypty soli.
  6. Najpierw wrzuć marchewkę i gotuj przez 5 minut.
  7. Dodaj kalafiora i gotuj przez kolejne 3 minuty.
  8. Na wierzch ułóż kawałki dorsza i cukinię.
  9. Przykryj garnek i gotuj na małym ogniu przez około 10 minut, aż ryba będzie miękka i będzie się łatwo rozdzielać.
  10. Ostrożnie wyjmij rybę i warzywa przy pomocy łyżki cedzakowej.
  11. Skrop rybę oliwą z oliwek i sokiem z cytryny, posyp posiekanym koperkiem.

Wskazówka: Zamiast gotowania w wodzie, możesz przygotować to danie w parowarze, co pozwoli zachować więcej składników odżywczych. Rybę i warzywa można również delikatnie upiec w piekarniku w papilotach (w papierze do pieczenia), co nada im wyjątkowego aromatu.

Przepisy na lekkostrawne desery

Kisiel jabłkowy domowy

Domowy kisiel to świetna alternatywa dla ciężkich deserów. Jest lekkostrawny, delikatny i może stanowić doskonałe uzupełnienie diety podczas rekonwalescencji. Dodatkowo dostarcza rozpuszczalnego błonnika, który wspomaga pracę jelit.

Składniki na kisiel jabłkowy

  • 3 duże słodkie jabłka (najlepiej szara reneta)
  • 500 ml wody
  • 2 łyżki mąki ziemniaczanej
  • 2 łyżki cukru (można zastąpić miodem)
  • Szczypta cynamonu
  • Sok z połowy cytryny

Przygotowanie kisielu jabłkowego

  1. Jabłka obierz, usuń gniazda nasienne i pokrój w kostkę.
  2. Włóż jabłka do garnka, dodaj 400 ml wody, cynamon i gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez około 15 minut, aż jabłka będą miękkie.
  3. Zblenduj jabłka na gładkie puree.
  4. W pozostałej zimnej wodzie (100 ml) rozpuść mąkę ziemniaczaną.
  5. Do gorącego puree dodaj cukier lub miód i sok z cytryny, wymieszaj.
  6. Wlej rozpuszczoną mąkę ziemniaczaną, energicznie mieszając.
  7. Gotuj na małym ogniu, cały czas mieszając, aż kisiel zgęstnieje (około 2-3 minuty).
  8. Przelej do miseczek i odstaw do ostygnięcia.

Wskazówka: Kisiel możesz urozmaicić, dodając inne owoce dozwolone w diecie lekkostrawnej, np. banany czy gotowane gruszki. Możesz go podawać zarówno na ciepło, jak i na zimno, w zależności od preferencji.

Budyń ryżowy z musem bananowym

Budyń ryżowy to pożywny deser, który jest jednocześnie łagodny dla układu pokarmowego. Połączenie ryżu z bananem tworzy harmonijną kompozycję smakową i dostarcza łatwo przyswajalnej energii.

Składniki na budyń ryżowy

  • 100 g ryżu okrągłoziarnistego
  • 500 ml mleka 2%
  • 2 łyżki cukru
  • 1 laska wanilii lub 1 łyżeczka ekstraktu waniliowego
  • 2 dojrzałe banany
  • 1 łyżeczka soku z cytryny
  • Szczypta cynamonu

Przygotowanie budyniu ryżowego

  1. Ryż dokładnie wypłucz w zimnej wodzie.
  2. W garnku zagotuj mleko, dodaj laskę wanilii przekrojoną wzdłuż (lub ekstrakt waniliowy).
  3. Wsyp ryż, zmniejsz ogień i gotuj pod przykryciem na małym ogniu przez około 25-30 minut, mieszając od czasu do czasu, aż ryż będzie miękki, a mleko wchłonięte.
  4. Dodaj cukier i wymieszaj. Odstaw do przestygnięcia.
  5. W tym czasie przygotuj mus bananowy: banany rozgnieć widelcem, skrop sokiem z cytryny i wymieszaj z cynamonem.
  6. Budyń ryżowy podawaj z musem bananowym na wierzchu.

Wskazówka: Jeśli lubisz bardziej kremową konsystencję, możesz zblendować część ugotowanego ryżu. Budyń można również podawać na ciepło jako pożywne śniadanie.